Dụng Cụ Dao Mổ

Dụng Cụ Dao Mổ

Dụng Cụ Dao Mổ (Scalpels and Knives) là dụng cụ phẫu thuật thiết yếu cơ bản có đầu sắc bén được sử dụng để rạch hoặc cắt các mô.

Nếu Dụng Cụ Kéo là để bóc tách và cắt tỉa thì Dụng Cụ Dao Mổ (Scalpels and Knives) chính là dụng cụ mở đường, là điểm khởi đầu của mọi ca phẫu thuật. Cùng Dụng Cụ Phẫu Thuật tiếp tục hành trình khám phá kho dụng cụ dao mổ của phẫu thuật viên nhé.

Đặc Điểm Dụng Cụ Dao Mổ

Trong y học, dao mổ không chỉ đơn thuần là một vật sắc nhọn, Dụng Cụ Dao Mổ là sự kết hợp tinh tế giữa cán dao (Reusable) và lưỡi dao (Disposable) hoặc các loại dao chuyên dụng đúc liền.

Cấu Trúc Cán Dao và Lưỡi Dao

Hầu hết dụng cụ dao mổ hiện đại gồm hai phần tách biệt Cán Dao Mổ (Scalpel Handles) và Lưỡi Dao (Scalpel Blades) để đảm bảo độ sắc bén tối đa (thay lưỡi mới cho mỗi ca mổ)

Cán Dao Mổ (Scalpel Handles)

Phân loại phổ biến nhất là theo hệ thống số của Bard-Parker:

Cán số 3: thiết kế nhỏ và mảnh, dùng phẫu thuật thẩm mỹ, các lưỡi nhỏ 10, 11, 12, 15

Cán số 4: thiết kế lớn hơn và khỏe hơn, dùng ngoại tổng quát để rạch các vùng mô dày, các lưỡi lớn 20, 21, 22, 23, 24

Cán số 7: thiết kế dài và mảnh, dùng cho các hốc sâu hoặc những nơi cần sự lách léo.

Lưỡi dao (Scalpel Blades)

Khi dùng Cán Dao Mổ như loại Parker hay Barron thì việc chọn Lưỡi Dao là cực kỳ quan trọng.

Lưỡi số 10: Phổ biến nhất để rạch da.

Lưỡi số 11: Hình tam giác, đầu nhọn hoắt, dùng để đâm dẫn lưu áp xe hoặc rạch mạch máu.

Lưỡi số 12: Hình lưỡi liềm, sắc ở mặt trong, dùng để cắt amidan hoặc trong nha khoa.

Lưỡi số 15: Phiên bản nhỏ của số 10, dùng cho các đường rạch cực ngắn và tinh tế trong phẫu thuật thẩm mỹ.

Và còn rất nhiều loại nữa nhưng trong bài viết này, chúng ta sẽ chỉ đề cập đến một số loại phổ biến.

Ngày nay, để tránh tai nạn nghề nghiệp (dao đâm vào tay phẫu thuật viên), người ta đang chuyển sang dùng Dao Mổ An Toàn (Safety Scpalpels) có bao bảo vệ hoặc lưỡi dao dùng một lần có bộ phận tháo lắp tự động.

Phân Loại Chi Tiết Dụng Cụ Dao Mổ

Cùng Dụng Cụ Phẫu Thuật tìm hiểu những cán dao mổ hiện đại và những dao mổ chuyên dụng (Knives) có lịch sử lâu đời hoặc dùng cho các chuyên khoa đặc thù:

Cán Dao và Dao Phẫu Thuật

Cán Dao Parker/Cán Dao Barron là các dụng cụ cán dao mổ có thiết kế công học (Ergonomic) tốt hơn cán tiêu chuẩn, giúp phẫu thuật viên cầm nắm chắc chắn, giảm mỏi tay trong các ca mổ kéo dài

Dao Adams là dụng cụ dao nhỏ, dùng trong phẫu thuật chỉnh hình hoặc nhãn khoa để rạch các bao khớp hoặc mô liên kết mảnh.

Dao Landolt là dụng cụ dao/cán dao đặc thù thường dùng trong phẫu thuật nội soi tuyến yên hoặc các phẫu thuật qua xoang bướm thần kinh.

Dao Cắt Cụt và Dao Mổ Đại Thể

Dao Cắt Cụt và Dao Mổ Đại Thể (Amputation and Grossing Knives) là những dụng cụ dao có lưỡi đúc liền thân, kích thước lớn và rất khỏe.

Dao Liston là dụng cụ dao huyền thoại trong phẫu thuật cắt cụt chi. Thiết kế lưỡi dài, thẳng, cực kỳ cứng cáp để có thể cắt qua các khối cơ lớn chỉ trong một lần đưa dao.

Dao Catlin (Amputation Knife) là dụng cụ dao hai lưỡi sắc cả hai bên, dùng để cắt xuyên qua các mô giữa hai xương như xương chày và xương mác.

Dao Langenbeck là dụng cụ dao mổ có lưỡi hẹp, dùng trong phẫu thuật cắt cụt hoặc phẫu thuật xương.

Dao Virchow là dụng cụ dao lớn chuyên dùng trong khám nghiệm tử thi (Autopsy) để rạch các đường dài trên ơ thể hoặc cắt tạng lớn.

Dao Chuyên Khoa Đặc Thù

Dao Humby/Dao Watson là hai loại dao ghép da (Skin Graft Knives). Chúng có một khung điều chỉnh để kiểm soát độ dày của lớp da được lấy ra. Dao Watson là bản cải tiến của Humby giúp thao tác mượt hơn.

Dao Ulrich là dụng cụ dao thường dùng trong phẫu thuật tai mũi họng hoặc các mô xơ cứng.

Dao Schroeder là dụng cụ dao thường dùng trong sản phụ khoa cổ tử cung.

Dao Bergmann/Dao Simon là các loại dao phẫu thuật cổ điển dùng trong ngoại khoa tổng quát hoặc phẫu thuật chỉnh hình.

Dao Vaughn là dụng cụ dao nhỏ sử dụng chuyên biệt hơn trong một số kỹ thuật vi phẫu hoặc nhãn khoa.

Phân Loại Dụng Cụ Dao Mổ Theo Mục Đích Sử Dụng

Dụng cụ phẫu thuật tổng quát điển hình cán số 3, cán số 4, Parker, Barron đặc điểm thay lưỡi linh hoạt phổ biến nhất.

Dụng cụ cắt cụt chi điển hình Liston, Catlin, Langenbeck đặc điểm lưỡi cố định, to, khỏe, cắt cơ nhanh.

Dụng cụ ghép da điển hình Humby, Watson đặc điểm Có thanh điều chỉnh độ dày lát cắt da.

Dụng cụ khám nghiệm điển hình Virchow đặc điểm kích thước lớn, chuyên cắt tạng đại thể.

Dụng cụ chuyên khoa sâu điển hình Landolt, Adams đặc điểm nhỏ, hình dạng đặc thù cho hốc sâu hoặc vi phẫu.

Bạn thấy đấy, từ một đường rạch da đơn giản đến việc lấy một lớp da mỏng để ghép, mỗi loại dao mổ đều được thiết kế với một triết lý riêng. Sau khi xem bài viết này, Dụng Cụ Phẫu Thuật hi vọng đem đến thông tin hữu ích cho bạn và công việc của bạn.

Xem thêm Danh Mục Dụng Cụ Phẫu Thuật Tổng Quát

Cùng chúng tôi tìm hiểu thêm các sản phẩm mẫu từ cơ bản đến chuyên sâu tại danh mục Dụng Cụ Phẫu Thuật Tổng Quát nhé