Dụng Cụ Tiết Niệu

Dụng cụ tiết niệu là nhóm các dụng cụ chuyên biệt được thiết kế để chẩn đoán, can thiệp và điều trị các bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu và cơ quan sinh dục nam.

Dưới đây cùng Y Tế Chính Hãng tìm hiểu mô tả và phân loại các dụng cụ tiết niệu cơ bản được sắp xếp theo các nhóm chức năng chính nhé.

Mô tả Dụng Cụ Tiết Niệu

Dụng cụ tiết niệu hay dụng cụ phẫu thuật tiết niệu (Urology Instruments) là nhóm các dụng cụ chuyên biệt được thiết kế để chẩn đoán, can thiệp và điều trị các bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu và cơ quan sinh dục nam.

Phân Loại Dụng Cụ Tiết Niệu

Hệ Thống Đo Kích Thước Tiết Niệu

Đơn vị Charrière (French scale)

Mô tả và thiết kế: Không phải là một dụng cụ cụ thể, mà là đơn vị đo lường tiêu chuẩn (ký hiệu là Fr hoặc Ch) do Joseph-Frédéric-Benoît Charrière phát minh.

Nó dùng để đo đường kính ngoài của các dụng cụ hình trụ như ống thông (catheter), ống nội soi, và que nong.

Quy đổi: 1 Fr  = 1/3 mm (Ví dụ: Một ống thông kích cỡ 18 Fr sẽ có đường kính ngoài là 6 mm).

Ứng dụng: Định cỡ chính xác cho tất cả các dụng cụ đưa vào đường tiết niệu để tránh gây chấn thương niệu đạo.

Dụng cụ Nong Niệu đạo

Các Dụng Cụ Nong Niệu Đạo (Urethral Sounds) gồm các thanh kim loại rắn dùng để nong các đoạn niệu đạo bị hẹp.

Chúng có thiết kế cong khác nhau để phù hợp với giải phẫu niệu đạo nam giới.

Dụng Cụ Van Buren: Thanh kim loại không gỉ, hình trụ đặc, phần đầu cong nhẹ (độ cong J-shape ngắn) để dễ dàng lách qua cơ thắt niệu đạo nam.

Nong hẹp niệu đạo nam, chuẩn bị đường hầm trước khi nội soi bàng quang.

Dụng Cụ Guyon (Que nong Guyon): Có độ cong liên tục và mềm mại hơn so với Van Buren, giúp phân bổ lực đều lên thành niệu đạo.

Dùng cho các trường hợp hẹp niệu đạo phức tạp hoặc đoạn gần cổ bàng quang.

Dụng Cụ Dittel: Thanh nong thẳng hoặc có độ cong rất nhẹ ở đầu, thiết kế thon dần.

Thường dùng để nong niệu đạo nữ hoặc các đoạn niệu đạo thẳng ở nam giới.

Dụng Cụ Legueu: Que nong có hình dáng đặc thù (thường có phần tay cầm dẹt, bản rộng để bác sĩ dễ định hướng lực).

Nong và thăm dò niệu đạo trong các phẫu thuật tạo hình.

Dụng Cụ Banh Phanh Vết Mổ

Các Dụng cụ Banh Phanh vết mổ (Retractors and Blades) sử dụng trong phẫu thuật mở (bàng quang, tuyến tiền liệt, thận) để bộc lộ phẫu trường.

Dụng Cụ Thomson-Walker: Bộ van tự giữ (Self-retaining retractor) cỡ lớn, gồm khung kim loại cố định và nhiều loại lưỡi van (blades) có thể thay thế và điều chỉnh hướng.

Bộc lộ vùng tiểu khung trong phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt mở hoặc phẫu thuật bàng quang.

Dụng Cụ Lateral Blade (Lưỡi van bên) Là các lưỡi van phụ lắp vào khung của bộ van tự giữ (như Thomson-Walker hoặc Millin) nhằm kéo dạt các mô sang hai bên.

Giữ các cơ và mô mỡ tách biệt khỏi phẫu trường chính.

Van âm đạo Young van cầm tay có lưỡi rộng, góc bẻ vuông sâu.

Kéo tách trực tràng và các mô xung quanh để bộc lộ mặt sau tuyến tiền liệt.

Dụng Cụ Millin (Van Millin) Bộ van tự giữ đặc hiệu cho phẫu thuật tuyến tiền liệt sau xương mu.

Có các cần gạt và lưỡi van chuyên dụng để đẩy bàng quang lên trên và mở rộng khoang sau xương mu ứng dụng phẫu thuật bàng quang và tuyến tiền liệt.

Dụng Cụ Kẹp, Kéo và Phẫu Tích

Các Dụng Cụ Kẹp, Kéo và Phẫu Tích (Clamps, Forceps and Scissors)

Dụng Cụ Hryntshcak (Kẹp giữ cổ bàng quang / Kim khâu Hryntschak) Kẹp phẫu thuật có độ cong mạnh ở đầu, hoặc kim khâu chuyên dụng có cán cầm dài.

Dùng để khâu cầm máu cổ bàng quang sau khi cắt u xơ tuyến tiền liệt mở.

Dụng Cụ Strauss (Kẹp dương vật / Kẹp kẹp giữ) Kẹp có khấc định vị, phần cành kẹp thường được bọc cao su hoặc thiết kế mịn để tránh dập nát mô.

Kẹp giữ dương vật, cố định ống thông hoặc ngăn dòng chảy tạm thời trong thủ thuật bơm thuốc vào bàng quang.

Dụng Cụ Stockmann (Kẹp kẹp dương vật) Kẹp lò xo có lực ép vừa phải, bề mặt tiếp xúc phẳng mềm.

Cầm máu tạm thời hoặc giữ cố định dương vật trong phẫu thuật bao quy đầu, niệu đạo ngoại biên.

Dụng Cụ Mathieu (Kẹp kim / Kẹp Mathieu) Kẹp mang kim có hệ thống khóa đuôi (bấm vào để khóa, bấm tiếp để mở), không có vòng xỏ ngón tay như kẹp thông thường.

Giúp bác sĩ xoay chuyển kim khâu nhanh chóng trong không gian hẹp của tiểu khung.

Dụng Cụ Thorek: Kéo phẫu thuật có độ cong cực đại (gần như vuông góc).

Phẫu tích cắt mô ở các góc khuất, sâu sau xương mu hoặc quanh cuống thận.

Dụng cụ Gắp Sỏi

Các Dụng Cụ Gắp Sỏi (Stone Forceps) phổ biến như:

Dụng Cụ Randall (Randall-Pao) Guyon-Pao / Side view pao

Kẹp gắp sỏi không có khấc khóa (để tránh làm vỡ sỏi khi bóp), cành dài, đầu gắp hình thìa (scoop) có lỗ.

Dòng Pao hoặc Side View là các biến thể có góc cong cành khác nhau (25 độ, 45 dộ, 90 độ, hoặc cong bên) để tiếp cận các đài thận khác nhau.

Gắp sỏi từ bàng quang, bể thận và các đài thận trong phẫu thuật mở hoặc nội soi đường hầm nhỏ.

Dụng Cụ Kẹp Mạch máu và Mô Sâu

Các Dụng Cụ Kẹp Mạch máu và Mô Sâu: Mặc dù một số dụng cụ dưới đây xuất phát từ sản khoa.

Chúng được ứng dụng rộng rãi trong tiết niệu khi cắt bỏ các tạng lớn (Thận, Bàng quang toàn bộ).

Dụng Cụ Wertheim-Cullen: Kẹp hàm vuông góc hoặc cong mạnh, thân kẹp rất dài và chắc chắn.

Kẹp cuống thận lớn hoặc các dây chằng bên bàng quang trong phẫu thuật cắt bàng quang tận gốc.

Dụng Cụ Guyon-Mayo: Kẹp mô/mạch máu nặng, cành kẹp có răng thô hoặc rãnh dọc sâu, độ cong vừa phải.

Kẹp giữ cuống thận, mô mỡ quanh thận cứng sẹo.

Dụng Cụ Đường Mật Ứng Dụng Trong Tiết Niệu

Các dụng cụ Đường Mật ứng dụng trong Tiết Niệu (Biliary / Kidney Stone Instruments) Do cấu trúc giải phẫu của ống mật và niệu quản/bể thận có nhiều điểm tương đồng (đều là ống dẫn dịch và có sỏi).

Các dụng cụ này được dùng chung cho cả hai chuyên khoa.

Dụng Cụ Blake / Mayo-Blake: Kẹp gắp sỏi dáng thon dài, đầu kẹp dạng hàm oval, có lỗ nhỏ ở giữa, không có khấc khóa.

Gắp sỏi kích thước trung bình ở bể thận hoặc niệu quản mở rộng.

Dụng Cụ Desjardins: Kẹp gắp sỏi có độ cong hình chữ S đặc trưng ở phần thân, đầu gắp nhỏ gọn.

Luồn lách vào niệu quản hoặc cổ bể thận để gắp sỏi mà không làm rách thành mạch.

Dụng Cụ Bakes (Que nong Bakes) Thanh kim loại mảnh, dài, phần đầu có một viên bi hình oval nhẵn (kích thước từ 1mm đến 10mm).

Thăm dò và nong rộng niệu đạo, niệu quản bị hẹp hoặc kiểm tra độ thông thoáng của đường niệu sau khi khâu tạo hình.

Dụng Cụ Malleable Shaft (Thân uốn dẻo) là đặc tính thiết kế của một số loại que thăm dò hoặc thìa nạo sỏi.

Thân dụng cụ làm bằng kim loại dẻo (như bạc hoặc hợp kim đặc biệt) cho phép phẫu thuật viên tự tay uốn cong theo bất kỳ góc độ nào.

Cực kỳ hữu ích để luồn lách vào các đài thận dị dạng, ngóc ngách khó tiếp cận nhằm tìm và lấy sạch sỏi nhỏ.

Xem thêm Danh Mục Dụng Cụ Phẫu Thuật Tổng Quát

Cùng chúng tôi tìm hiểu thêm các sản phẩm mẫu từ cơ bản đến chuyên sâu tại danh mục Dụng Cụ Phẫu Thuật Tổng Quát nhé